سياره در خطر- گرماي جهاني و تغيير نقشه جغرافيايي
تحقيق و ترجمه: هادي مطيعي
hadi_motie@hotmail.com
حكايت گرم شدن جهان، حكايتي بس دردناك است. تحقيقات رو به رشد علمي حاكي از آن است كه تغييرات آب و هوايي ايجاد شده توسط انسان، تاثيرات مخربي را بر روي محيط زيست گذاشته است. سطح آب اقيانوسها تا سال 2100، 140 سانتيمتر و بسيار بيشتر از تصورات قبلي بالا ميآيد كه اين پديده، سواحل پست جهان از فلوريدا گرفته تا بنگلادش را تهديد ميكند. بالا آمدن سطح آب دريا و در نتيجه بليعده شدن شهرهاي ساحلي، بيخانمان شدن افراد زيادي را در قرن بعدي سبب ميشود.
براساس مطالعات موجود، تجربهاي در مورد گرم شدن ناگهاني زمين در گذشتههاي دور وجود دارد و آن تغييرات منجر به انقراض دسته جمعي و پيدايش گونههاي جديد شد. اين در حالي است كه متاسفانه تغييرات ايجاد شده توسط فعاليتهاي نوين بشر، هر گونه وقايع تاريخي ثبت شده در طول دوره ما قبل تاريخ را بيارزش جلوه ميدهند. در حال حاضر اگر انسان، عملكرد سريعي از خود نشان دهد، ميتواند سازگاري با سياره دگرگون شده را پيشبيني نموده و چارهاي بينديشد.
در سوئد و نروژ، خط جنگل و خطوط برف در حال عقب نشينياند . در شمالگان، خرس قطبي با آب شدن زيستگاه خود مواجه است. جاهاي ديگر در نيمكره شمالي، حيوانات براي گريز از دماي رو به افزايش، به شماليترين نقطه پناه ميبرند و در پس اين جنب و جوش آرام، داستاني خوفناك نهفته است كه ميگويد قبل از دير شدن، حركتي انجام دهيد. اگر روندافزايش گرما، مداومت يابد، آب درياها، تمامي شهرهاي ساحلي را در هم خواهند نورديد و به درون خود خواهند كشيد.
اگر ميزان گازهاي گلخانهاي (به سبب تجارت) افزايش يابد، بخش عمدهاي از گونههاي موجود جانوري روي اين سياره خاكي ( 50 درصد يا بيشتر) به دست نابودي سپرده خواهند شد. در تاريخ زمين، زماني كه ميانگين دماي جهاني تا حد 10 درجه فارنهايت افزايش يافت، نابودي دسته جمعي رخ داد و بين 50 تا 90 درصد از گونهها براي هميشه از ميان رفتند. در هر حال، زندگي ادامه يافت و گونههاي جديدي در صدها هزاران سال پديد آمدند اما زندگي براي باقيمانده، متفاوت از زندگي پيشين بود. در حال حاضر، بيشترين تهديد در مورد تغييرات آب و هوايي در ناثباتي بالقوه لايههاي عظيم الجثه يخ واقع در قطب شمال و گرين لند قرار دارد؛ فاجعهاي كه همانند انقراض گونهها، غيرقابل جبران خواهد بود.
نتايج مطالعه جديد محققان موسسه تحقيقات محيط زيست «پوتسدام» نشان ميدهد، در حالي كه هيات علمي گزارش دهنده به سازمان ملل متحد پيش از اين، افزايش سطح آب اقيانوسها در پي گرم شدن زمين تا سال 2100 را بين 9 تا 88 سانتيمتر پيشبيني كرده بود، احتمالا اين افزايش، در واقع، بين 50 تا 140 سانتيمتر خواهد بود.
افزايش يك متري سطح آب درياها ميتواند سبب غرق شدن برخي جزاير پست اقيانوس آرام نظير «تووالو»، زير آب رفتن مناطق بزرگي از اراضي ساحلي نظير بنگلادش و فلوريدا و همچنين تهديد شهرهايي نظير نيويرك و بوينس آيرس شود. در چنين حالتي، جهان، شانگهاي، توكيو، آمستردام و نيز نيويورك را از دست ميدهد. در آمريكا 50 ميليون نفر در زير سطح دريا زندگي ميكنند. تصور ميشود چين 25 ميليون انسان بيخانمان و بنگلادش 120 ميليون نفر پناهنده- عملا شامل كل جمعيت اين كشور- خواهد داشت و هند نيز سكونتگاه 150 ميليون نفر را از دست ميدهد.
«استفان رامستورف»، محقق اين موسسه ميگويد: «آب اقيانوسها از سال 1900 تاكنون حدود 20 سانتيمتر بالا آمده است. هم اكنون تقريبا تمامي محققان محيط زيست جهان در اين مورد تفاهم دارند كه زمين در پي انتشار گازهاي گلخانهاي ناشي از سوزاندن سوختهاي فسيلي در كارخانهها، نيروگاهها و كارخانهها توسط انسان، در حال گرمتر شدن است و افزايش دما ميتواند سبب وقوع بيشتر خشكسالي، سيلها و گسترش موج گرما شود».
لازم به ذكر است كه هيات علمي گزارش دهنده به سازمان ملل پيش از اين، پيشبيني كرده بود كه دماي زمين تا سال 2100 بين 4-1 تا 8-5 درجه سانتيگراد افزايش خواهد يافت.
منابع:
Hansen, Jim. The Planet in Peril, The New York Review of Books, 2006. و روزنامه آينده نو، سال اول، شماره 95، دوشنبه 27-9-85، ص7.
